Twee schermen op één usb-c poort werkt niet
Je sluit een tweede scherm aan op je usb-c poort en er gebeurt niets. Of erger: beide schermen tonen exact hetzelfde beeld. In bijna alle gevallen is je kabel of scherm niet stuk, maar ontbreekt er één techniek in de keten: MST of DisplayLink.
MST (Multi-Stream Transport) is de techniek waarmee één DisplayPort-signaal wordt opgesplitst in twee onafhankelijke beelden. DisplayLink is een alternatief dat beeld via een stuurprogramma en een chip in de dock comprimeert en verstuurt. Zonder één van die twee kan één usb-c poort maar één scherm aansturen.
Hieronder lees je per besturingssysteem welke route werkt, hoeveel bandbreedte je overhoudt en waar het misgaat als het misgaat.
In het kort
- Meest waarschijnlijke oorzaak: je poort of dock ondersteunt geen MST, of je gebruikt macOS, dat MST niet ondersteunt voor uitgebreide bureaubladen.
- Snelste test: sluit beide schermen rechtstreeks aan op twee aparte poorten van je laptop. Werken ze dan wel, dan ligt het aan de dock of hub, niet aan de schermen.
- Windows: kies een dock of hub met MST, of een DisplayLink-dock als je laptop geen DisplayPort alt mode heeft.
- macOS: MST geeft twee keer hetzelfde beeld. Je hebt een DisplayLink-dock nodig, of een Mac met Apple silicon en meerdere native video-uitgangen.
- Wat je nodig hebt: een usb-c poort met DisplayPort alt mode, een MST-hub of DisplayLink-dock, en kabels die de resolutie van je schermen aankunnen.
Inhoudsopgave
Waarom één usb-c poort standaard maar één scherm aanstuurt
Een usb-c poort is een stekkervorm, geen belofte. Wat er doorheen kan, hangt af van wat de fabrikant erin heeft gebouwd. Voor beeld is DisplayPort alt mode nodig: de poort schakelt dan over van usb-data naar een DisplayPort-signaal. Dat signaal is standaard één videostream, dus één scherm.
MST voegt daar een tweede (en derde) stream aan toe. Dat zit in de DisplayPort-standaard sinds versie 1.2 uit 2010. De beperking zit meestal niet in je schermen maar in één van drie schakels: de poort van je laptop (heeft die alt mode en MST?), de dock of hub (splitst die het signaal via MST?), of de kabel (kan die de bandbreedte aan?).
Een goedkope usb-c hub met twee hdmi-poorten bevat vaak helemaal geen MST-chip. Dan krijg je twee keer hetzelfde beeld, of één scherm dat zwart blijft. De naamgeving helpt ook niet mee: usb-c, usb 3.2, usb4 en Thunderbolt gebruiken allemaal dezelfde ovale stekker, alsof iemand bij de naamgevingsafdeling een gokje heeft gewaagd hoe verwarrend het kan.
De werkende route per besturingssysteem
Windows: MST-hub of DisplayLink-dock
Windows 10 en 11 ondersteunen MST volledig. Heeft je laptop usb-c met DisplayPort alt mode, dan werkt een MST-hub of een dock met twee video-uitgangen direct, zonder extra software. Twee schermen van 1920 x 1080 op 60 Hz passen ruim in de bandbreedte van DisplayPort 1.2 (21,6 Gbit/s bruikbaar).
Heeft je laptop een usb-c poort zonder alt mode, dan komt er geen beeld uit, hoe duur je hub ook is. Dan is een DisplayLink-dock de route: die maakt beeld via usb-data en een stuurprogramma. Nadeel: lichte vertraging en extra processorbelasting, dus niet ideaal voor gamen of videobewerking.
Wil je twee keer 4K op 60 Hz, dan heb je DisplayPort 1.4 met DSC (beeldcompressie) of Thunderbolt nodig. Controleer dit vooraf in de specificaties van je laptop, want een dure dock repareert een beperkte poort niet.
macOS: geen MST, dus DisplayLink of Thunderbolt
Dit is waar de meeste teleurstellingen ontstaan. macOS ondersteunt MST niet voor uitgebreide bureaubladen. Sluit je een MST-hub aan op een Mac, dan tonen beide schermen exact hetzelfde beeld. Dat is geen defect, het is een bewuste keuze van Apple.
De werkende routes op een Mac: een DisplayLink-dock met het bijbehorende stuurprogramma, of een Thunderbolt-dock met twee onafhankelijke DisplayPort-streams. Let op bij Macs met een M1, M2 of M3-basischip: die ondersteunen native maar één extern scherm. Een tweede scherm kan daar alleen via DisplayLink.
Controleer ook of het DisplayLink-stuurprogramma schermopname-rechten heeft in de privacy-instellingen van macOS. Zonder die rechten blijft het tweede scherm zwart, terwijl alles correct is aangesloten.
Linux en ChromeOS: meestal MST, afhankelijk van de distributie
De Linux-kernel ondersteunt MST, maar de praktijk verschilt per distributie en grafische driver. Met recente versies van Ubuntu of Fedora werkt een MST-hub meestal direct. Bij oudere drivers kan het tweede scherm op een lagere resolutie vallen of niet verschijnen.
ChromeOS ondersteunt MST op apparaten met DisplayPort alt mode, maar veel Chromebooks hebben beperkte videobandbreedte. Reken op twee schermen van 1920 x 1080, niet op twee keer 4K.
Test bij twijfel eerst met één scherm op elke uitgang van de hub afzonderlijk. Zo sluit je uit dat één poort van de hub defect is voordat je het op het besturingssysteem schuift.
| Route | Techniek | Typische bandbreedte | Twee schermen 1080p 60 Hz | Twee schermen 4K 60 Hz | Werkt op macOS |
|---|---|---|---|---|---|
| MST-hub op usb-c | DisplayPort 1.2 alt mode | 21,6 Gbit/s | Ja | Nee, of 30 Hz | Alleen gespiegeld |
| MST-hub op usb-c | DisplayPort 1.4 met DSC | 32,4 Gbit/s met compressie | Ja | Ja, mits laptop en scherm DSC steunen | Alleen gespiegeld |
| DisplayLink-dock | Gecomprimeerd beeld via usb | 5 tot 10 Gbit/s usb | Ja | Ja, met lichte compressie | Ja, met stuurprogramma |
| Thunderbolt 3 of 4 dock | Twee DisplayPort-streams | 40 Gbit/s totaal | Ja | Ja | Ja, native |
Hoeveel bandbreedte houd je over?
Bandbreedte is de harde grens in dit verhaal. Eén scherm van 1920 x 1080 op 60 Hz vraagt ongeveer 4 Gbit/s. Eén 4K-scherm op 60 Hz vraagt ongeveer 12,5 Gbit/s. Bij DisplayPort 1.2 heb je 21,6 Gbit/s bruikbaar: twee 4K-schermen passen daar simpelweg niet in op 60 Hz, wel op 30 Hz, en dat voelt schokkerig aan bij muisbewegingen.
Heeft je dock ook usb-poorten, ethernet en een kaartlezer, dan delen die dezelfde verbinding. Bij een usb-c dock met 10 Gbit/s usb naast het videosignaal kan de videobandbreedte halveren. Daarom zie je bij sommige docks dat het tweede scherm terugvalt naar 30 Hz zodra je een externe ssd aansluit. De beperkende schakel is dan niet je scherm en niet je kabel, maar de interne verdeling in de dock.
Vuistregel: tel de bandbreedte van je schermen bij elkaar op en vergelijk dat met wat je poort levert. Kom je tekort, dan is geen enkele instelling of driver-update een oplossing; je hebt een andere poort of een andere dock nodig.
Zo vind je in vijf stappen de beperkende schakel
Stap 1: test de schermen afzonderlijk
Sluit elk scherm los aan op de laptop of dock. Werken ze allebei apart, dan zijn schermen en kabels in orde.
Stap 2: controleer alt mode op je poort
Zoek in de specificaties van je laptop op of de usb-c poort DisplayPort alt mode of Thunderbolt heeft. Zonder alt mode komt er nooit beeld uit die poort.
Stap 3: controleer MST of DisplayLink in de hub of dock
Staat er in de productinformatie geen MST of DisplayLink, dan kan de hub geen twee onafhankelijke schermen aansturen. Twee hdmi-gaten zeggen op zichzelf niets.
Stap 4: check je besturingssysteem
Op macOS werkt MST niet voor uitgebreid beeld. Gebruik je een Mac, kies dan een DisplayLink-dock of een Thunderbolt-dock met twee streams.
Stap 5: reken de bandbreedte na
Twee keer 4K 60 Hz vraagt circa 25 Gbit/s. Past dat niet in je poort, kies dan een lagere resolutie, 30 Hz, of een Thunderbolt-dock.
Veelgestelde vragen
Mijn twee schermen tonen hetzelfde beeld. Wat is er aan de hand?
Dan wordt het signaal gespiegeld in plaats van uitgebreid. Op een Mac is dit het normale gedrag van een MST-hub, want macOS ondersteunt MST niet. Op Windows: controleer in de beeldscherminstellingen of het bureaublad op uitbreiden staat en niet op dupliceren.
Kan een usb-c naar dubbele hdmi-kabel twee schermen aansturen?
Alleen als die kabel een MST-chip bevat en je laptop MST ondersteunt. Goedkope splitters zonder chip geven twee keer hetzelfde beeld. Op een Mac werkt zo'n kabel nooit voor uitgebreid beeld.
Werkt DisplayLink net zo goed als een echte video-uitgang?
Voor kantoorwerk, mail en browsers vrijwel altijd wel. DisplayLink comprimeert het beeld via software, dus bij gamen, snelle video's of bewerking zie je vertraging of artefacten. Het kost ook wat processorcapaciteit.
Mijn tweede scherm valt terug naar 30 Hz. Waarom?
De bandbreedte is onvoldoende voor 60 Hz op die resolutie. Dat komt door de DisplayPort-versie van je poort, een dock die bandbreedte deelt met usb-apparaten, of een kabel die de snelheid niet aankan. Verlaag de resolutie of sluit het scherm rechtstreeks aan om te testen.
Hoe weet ik of mijn usb-c kabel snel genoeg is?
Kabels boven de 20 Gbit/s of met Thunderbolt hebben een e-marker: een chip in de stekker die de eigenschappen doorgeeft. Zonder markering op kabel of verpakking is het gokken. Voor video via alt mode is een kabel van maximaal één meter meestal probleemloos; langere kabels moeten expliciet voor video geschikt zijn.
