Beeld flikkert via HDMI

Je scherm flikkert, valt even weg of geeft kort een zwart beeld, en daarna is alles weer normaal. Vervelend, maar de goede nieuws is dat dit bijna altijd in de keten zit en niet in een defect apparaat. Bij HDMI is de keten: je pc of laptop, de poort, de kabel, eventueel een adapter of dock, en het scherm. Eén zwakke schakel is genoeg.

In dit artikel begin je met de test die het snelst uitsluitsel geeft: een andere kabel en een andere poort. Daarna lopen we de vier meest voorkomende oorzaken langs: een te lange of te dunne kabel, een slechte adapter, een refreshrate die net boven de limiet zit en een monitor die stilletjes terugvalt naar een lagere stand.

Begin met de snelste test: andere kabel, andere poort

Voordat je instellingen gaat wijzigen of drivers herinstalleert, wil je eerst weten of het probleem in de hardwareketen zit. Dat test je zo: pak een andere HDMI-kabel, bij voorkeur een kortere die je ergens anders probleemloos gebruikt, en sluit die aan op een andere HDMI-poort van je monitor. De meeste monitoren hebben er twee of drie.

Is het flikkeren weg? Dan lag het aan de kabel of aan die ene poort. Sluit de oude kabel op de nieuwe poort aan om te bepalen welke van de twee het was. Blijft het flikkeren met een andere kabel én een andere poort, dan zit het probleem dieper: in de pc, een adapter of de instellingen. Dan ga je verder met de oorzaken hieronder.

Deze test kost je vijf minuten en sluit in de praktijk de helft van de gevallen uit. Hij is ook de enige test die geen enkel technisch vereisten stelt: je hebt alleen een tweede kabel nodig.

Oorzaak 1: een te lange of te dunne kabel

HDMI is een digitaal signaal, maar dat betekent niet dat het ofwel werkt ofwel niet. Bij een kabel die te lang of te dun is voor de hoeveelheid data, krijg je eerst storing: flikkering, uitvallende beelden, vonkjes of korte zwarte momenten. Pas daarna valt het beeld helemaal weg.

Als vuistregel: tot vijf meter is een degelijke standaardkabel meestal geen probleem bij 1080p en 4K op 60 Hz. Daarboven, of bij 4K op 120 Hz en 8K, stijgt de kans op storing flink. HDMI 2.1 met 48 Gbit/s is daar extra gevoelig voor: hoe meer data per seconde, hoe kritischer de kabel. Bij lengtes boven de vijf meter heb je een actieve of optische HDMI-kabel nodig, en die zitten in een hogere prijsklasse dan een standaardkabel.

Controleer ook de stekkers. Een kabel die strak achter een bureau is gebogen of waar de stekker half uit de poort hangt, geeft precies dit soort klachten. Steek beide uiteinden opnieuw stevig in.

Oorzaak 3: refreshrate net boven de limiet

Dit is de verraderlijke. Je stelt je monitor in op 4K met 144 Hz, want dat staat op de doos. Maar die combinatie vereist meer bandbreedte dan jouw kabel, poort of adapter levert. Het systeem probeert het toch, en dat uit zich in flikkeren in plaats van een nette foutmelding.

De test is simpel: zet de refreshrate in je beeldscherminstellingen één stap lager. In Windows vind je dat onder Instellingen, Beeldscherm, Geavanceerde beeldscherminstellingen. Verdwijnt het flikkeren direct, dan weet je dat je op de grens zat. Je kunt dan kiezen: een kortere, betere kabel die de volledige bandbreedte aankan, of genoegen nemen met de lagere refreshrate.

Let op dat niet elke HDMI-poort op je pc of monitor dezelfde versie is. Sommige monitoren hebben één HDMI 2.1-poort en één of twee oudere poorten. Zit je op de verkeerde poort, dan haal je de volle refreshrate nooit.

Als niets helpt: drivers en stroom

Zijn kabel, poort, adapter en instellingen allemaal uitgesloten, dan resteren twee kandidaten. De eerste is de grafische driver. Werk die bij via de site van de fabrikant van je videokaart of laptop, niet alleen via Windows Update. Een verouderde of beschadigde driver kan flikkeren veroorzaken dat verdacht veel op een kabelprobleem lijkt.

De tweede is stroom. Een monitor of dock met een loszittende voeding, of een laptop die te weinig vermogen krijgt via zijn dock, kan beeldproblemen geven. Controleer of de voedingskabels goed vastzitten en of je dock het vermogen levert dat je laptop vraagt.

Flikkert het beeld daarna nog steeds, test dan de monitor aan een andere pc en je pc aan een ander scherm. Zo bepaal je in één keer welk apparaat het probleem is, en voorkom je dat je een nieuwe kabel koopt voor een defecte videopoort.