USB Power Delivery uitgelegd
type
In het kort
- Lader en apparaat onderhandelen eerst: de lader meldt welke spanningen en stromen hij kan leveren, het apparaat kiest er een profiel uit en pas daarna loopt er vermogen.
- Traag laden ondanks een dikke lader is vrijwel altijd een mismatch in spanning, een kabel zonder e-marker boven de 3 ampere, of een apparaat dat bewust zuiniger laadt vanwege warmte of een bijna volle accu.
- Snelste test: lees welke profielen op je lader in klein drukwerk staan en vergelijk die met wat je apparaat vraagt. Ontbreekt bijvoorbeeld 20 volt, dan is de lader voor veel laptops geen volwaardige optie.
- Wat je nodig hebt: een lader die het juiste profiel aanbiedt en, bij meer dan 3 ampere, een usb-c-kabel met ingebouwde e-marker.
Wat er in die onderhandeling gebeurt
Naast de draden voor stroom en data heeft een usb-c-kabel een aparte configuratiedraad, de CC-lijn genoemd. Over die draad praten lader en apparaat met elkaar. De lader zegt in feite: ik kan 5 volt en 3 ampere, 9 volt en 3 ampere, 15 volt en 20 volt leveren. Jouw apparaat antwoordt bijvoorbeeld: geef mij 20 volt. Pas na die deal stapt de spanning omhoog. Zonder zo'n gesprekje blijft alles steken op ongeveer 5 volt, en dat laadt sinds de eerste usb-norm net zo traag als toen.
De kabel praat ook mee. Boven 3 ampere moet de kabel een e-marker dragen: een klein chip in de stekker dat doorgeeft wat de kabel aankan. Zonder zo'n chip komt de kabel niet verder dan 3 ampere, en dat betekent bij 20 volt een plafond van 60 watt, hoe mooi de lader verder ook is.
Tijdens het laden sturen beide kanten bij. Een telefoon die warm wordt of een accu die bijna vol is, vermindert de stroom. Daarom daalt het vermogen vaak vanzelf, en dat is geen storing maar beleid van je apparaat.
Stappen
Zo onderhandelen lader en apparaat, stap voor stap
De lader meldt zijn profielen
Zodra je de kabel aansluit, meldt de lader via de CC-lijn welke spanningen en stromen hij kan leveren. Elke combinatie van spanning en stroom heet een profiel.
Het apparaat kiest er een profiel uit
Je telefoon of laptop kiest uit het aanbod de combinatie die hij prettig vindt, bijvoorbeeld 9 volt en 2 ampere. Pas na die keuze gaat de spanning omhoog.
De kabel wordt in de deal meegenomen
Boven 3 ampere moet de kabel meepraten via een e-marker, het chip in de stekker dat vertelt wat de kabel aankan. Zonder dat chip blijft het plafond op 3 ampere.
Tijdens het laden sturen beide bij
Temperatuur, accuvulling en andere aangesloten apparaten passen de stroom onderweg aan. Daarom zakt het laadvermogen vaak in zodra je accu bijna vol is.
Geen deal betekent traag laden
Kan je apparaat geen passend profiel kiezen uit het aanbod? Dan blijft alles op 5 volt. Dat is het moment waarop een 65-watt-lader je telefoon toch maar voor een paar watt vult.
| Profiel | Spanning | Maximale stroom | Vermogen | Waar je het tegenkomt |
|---|---|---|---|---|
| 5 volt vast | 5 V | 3 A | 15 W | Basislading: oudere telefoons, oordopjes en kleine apparaten |
| 9 volt vast | 9 V | 3 A | 27 W | Veel telefoons en tablets |
| 15 volt vast | 15 V | 3 A | 45 W | Lichte laptops en tablets |
| 20 volt vast | 20 V | 3 A | 60 W | De meeste laptops |
| 20 volt vast met e-marker-kabel | 20 V | 5 A | 100 W | Zwaardere laptops en snelladen met een geschikte kabel |
| PPS variabel (PD 3.0) | 3 tot 21 V | tot 5 A | meestal 25 tot 45 W | Telefoons die de spanning tijdens het laden in kleine stappen bijregelen |
| EPR (PD 3.1, 2021) | 28, 36 of 48 V | 5 A | tot 240 W | Nieuwe zware laptops en monitoren; kabels moeten dit expliciet ondersteunen |
Waarom een lader met genoeg watt toch traag kan laden
Het wattage op de doos is een aanbod, geen garantie. Jouw apparaat neemt alleen de profielen af die hij kent. Een telefoon die zich beperkt tot 5 en 9 volt krijgt van een 100-watt-lader alsnog maar een fractie van dat vermogen, want meer afnemen doet hij niet.
Het omgekeerde komt ook vaak voor: een laptop wil 20 volt, de lader biedt hooguit 15 volt, en de laptop weigert of laadt amper. Sommige makers verkopen zo'n aanbod als super fast charging, weer anderen noemen het PD en derden TurboPower. In usb-land is naamgeving blijkbaar een teamsport.
Met meerdere poorten verdeelt de lader zijn vermogen. Een 65-watt-lader met drie usb-c-poorten geeft twee apparaten samen vaak elk maar 20 of 30 watt. En tot slot: een warme telefoon of een scherm dat aanstaat, drukt het vermogen bewust naar beneden. Ook dat is onderhandeling, alleen nu binnen je apparaat zelf.
Zelf omrekenen: spanning maal stroom is vermogen
Zie je op een lader bijvoorbeeld 20 volt en 3 ampere staan? Dan is dat profiel goed voor 60 watt. Vermogen is altijd spanning (volt) maal stroom (ampere). Reken hier zelf uit welk profiel welk wattage levert.
Vermogen watt
Wat profielen zijn en waarom ze bestaan
Een profiel is simpelweg een combinatie van spanning en stroom die de lader aanbiedt. De vaste profielen van USB Power Delivery zijn 5, 9, 15 en 20 volt, elk tot maximaal 3 ampere, en bij 20 volt tot 5 ampere als de kabel een e-marker heeft. De lader hoeft ze niet allemaal te kunnen: hij adverteert alleen wat hij aankan, en jouw apparaat kiest daaruit.
Naast die vaste stappen bestaat PPS, Programmable Power Supply, vrij vertaald: een instelbare voeding. Daarbij kan het apparaat de spanning in kleine stapjes bijregelen tijdens het laden, grofweg ergens tussen 3 en 21 volt. Dat houdt de telefoon koeler, want de lader hoeft minder energie in warmte om te zetten. Zie je op je telefoon dat er versneld wordt geladen, dan is dit vaak de techniek die draait.
USB Power Delivery bestaat sinds 2012. Versie 3.1 uit 2021 voegde daar EPR aan toe, Extended Power Range of uitgebreid vermogensbereik: extra vaste profielen van 28, 36 en 48 volt, waarmee 240 watt mogelijk wordt. Ook daarvoor geldt dat de kabel expliciet moet aangeven deze spanningen te dragen, anders blijft de deal bij de oudere plafonds van 100 watt.
Per apparaat
Hoe dit eruitziet per apparaat
Telefoon: PPS en temperatuur doen het werk
De meeste telefoons beperken zich tot 5 of 9 volt, en de nieuwere modellen vragen om een variabele spanning via PPS. Zie je op je scherm dat er snel wordt geladen, dan loopt zo'n deal.
Draait je telefoon toch trager dan je hoopt? Kijk dan of de lader minstens 9 volt aanbiedt en accepteert dat warmte of een actief scherm je snelheid drukken.
Laptop: bijna altijd 20 volt nodig
Laptops vragen doorgaans 20 volt, en veel modellen willen minimaal 45 of 60 watt voordat ze tijdens gebruik niet leeglopen. Een telefoonlader van 18 watt onderhandelt dan wel, maar je laptop heeft aan die spanning niets.
Kijk op de lader in klein drukwerk welke profielen staan. Ontbreekt 20 volt, dan is het voor een laptop geen volwaardige optie, hoe vol de winkelier de doos ook maakte.
Dock of scherm: lees het doorgegeven vermogen
Docks en monitoren met usb-c geven stroom terug aan je laptop, vaak ergens tussen 45 en 100 watt. In de specificaties staat welk vermogen het ding doorgeeft.
Levert jouw dock 60 watt terwijl je laptop graag 100 watt neemt, dan zakt de accu onder zware belasting alsnog langzaam leeg. Dat is geen defect van de dock, maar een mismatch in wat de dock doorgeeft en wat de laptop vraagt.
Veelgestelde vragen over USB Power Delivery
Kan een lader met te veel watt mijn apparaat beschadigen?
Nee. Jouw apparaat kiest zelf een profiel; de lader biedt alleen mogelijkheden. Zonder deal blijft alles op 5 volt, en dat is veiliger voor de lader dan voor jouw geduld.
Wat betekent PPS precies?
PPS staat voor Programmable Power Supply, een instelbare voeding. In plaats van vaste stappen stelt je apparaat de spanning in kleine stapjes bij tijdens het laden. Dat houdt de telefoon koeler.
Hoe zie ik welke profielen mijn lader aanbiedt?
Op de lader zelf, in klein drukwerk. Staat daar bijvoorbeeld 5V/3A, 9V/3A, 15V/3A en 20V/3A, dan haalt hij maximaal 60 watt. Ontbreekt 20 volt, dan is hij voor veel laptops weinig waard.
Wat is een e-marker en waarom doet die ertoe?
Een e-marker is een klein chip in de stekker van je usb-c-kabel dat de specificaties van de kabel rapporteert. Boven 3 ampere is zo'n chip verplicht; zonder e-marker eindigt de deal op 3 ampere en dus op 60 watt bij 20 volt.
Werkt USB Power Delivery ook via een usb-a-poort?
Officieel niet. De oude usb-a-poort heeft de configuratiedraad niet, dus de onderhandeling loopt daar via fabrikantseigen trucs. Twee apparaten van verschillende makers spreken zelden dezelfde taal op die poort.
