Thunderbolt 4 uitgelegd
In het kort
- De maximale snelheid is gelijk gebleven aan Thunderbolt 3 uit 2015: 40 Gbit/s in beide richtingen.
- Nieuw bij Thunderbolt 4 uit 2020 zijn hogere minimumeisen: elke poort moet twee 4K-schermen op 60 Hz of één 8K-scherm kunnen aansturen.
- Opladen van de laptop via de poort is verplicht, terwijl de fabrikant dat bij Thunderbolt 3 nog mocht weglaten.
- Op een kabel of dock met het Thunderbolt-logo weet je dus minimaal waar je aan toe bent; bij gewone USB-C is dat loterij.
Thunderbolt 4 (2020): snelheid gelijk, minimumeisen omhoog
Thunderbolt is de aansluitstandaard van Intel die via de ovale USB-C-stekker data, video en stroom door één kabel stuurt. Thunderbolt 3 verscheen in 2015 met 40 Gbit/s als maximum. Thunderbolt 4 verscheen in 2020 en houdt dat maximum precies op 40 Gbit/s. Wie een hogere snelheid verwachtte, kwam dus bedrogen uit.
Wat veranderde, zijn de minimumeisen die Intel bij de certificering afdwingt. Bij Thunderbolt 3 mocht een fabrikant bijvoorbeeld volstaan met één 4K-scherm en 16 Gbit/s voor PCI Express. PCI Express is de interne computerbus waar ssd's en andere randapparatuur op draaien. Thunderbolt 4 vereist twee 4K-schermen of één 8K-scherm en minimaal 32 Gbit/s voor PCI Express.
Thunderbolt 4 rust bovendien op USB4, de USB-standaard uit 2019 die het Thunderbolt-protocol overnam. Elk Thunderbolt 4-apparaat werkt daarom met USB4-randapparatuur en is terugwaarts compatibel met Thunderbolt 3. De naamgeving is weer van dat kaliber dat je aan de keukentafel moet uitleggen: USB4 is de basis, Thunderbolt 4 is de gecertificeerde, volledige versie daarvan.
| Eigenschap | Thunderbolt 3 (2015) | Thunderbolt 4 (2020) | USB4 (2019) |
|---|---|---|---|
| Topbandbreedte | 40 Gbit/s | 40 Gbit/s | 20 of 40 Gbit/s, fabrikant kiest |
| Minimale PCI Express-bandbreedte | 16 Gbit/s | 32 Gbit/s | geen minimum |
| Gegarandeerde beelduitvoer | één 4K-scherm | twee 4K op 60 Hz of één 8K | geen garantie |
| Opladen van de laptop verplicht | nee | ja | nee |
| Certificering | optioneel logo | verplichte Intel-certificering | standaard zonder verplichte keuring |
Wat het Thunderbolt 4-logo je gegarandeerd geeft
Kom je een poort, kabel of dock met Thunderbolt 4 tegen, dan mag je erop rekenen dat video, data en opladen door één kabel gaan. Twee 4K-schermen op 60 Hz werken altijd, en één 8K-scherm mag ook. Dat was bij een ongetest Thunderbolt 3-apparaat geen zekerheid.
Voor opladen geldt dat minstens één poort op het apparaat je laptop van stroom moet voorzien via Power Delivery, de standaard voor laden via USB-C. Hoeveel watt dat is, staat niet in de certificering. Een dock kan 60 watt leveren, maar ook 100 watt. Lees dus het specblad voordat je een zware laptop met het dock wil voeden.
Ook minder zichtbare eisen staan genoteerd: wakker worden uit slaapstand via aangesloten randapparatuur moet werken, en DMA-bescherming is verplicht. DMA betekent direct memory access, het mechanisme waarmee randapparatuur rechtstreeks in het geheugen schrijft. Thunderbolt 4 eist Intel VT-d-beveiliging zodat een kwaadaardig apparaat dat niet zomaar kan.
Eerlijk over de grenzen: Thunderbolt 4 garandeert de ondergrens, niet de bovenkant van je wensenlijst. Wil je meer dan honderd watt of extra snelle opslag, check dan alsnog het specblad voor wat het apparaat echt doet.
Voor wie is Thunderbolt 4 de moeite?
Twee 4K-schermen zonder twijfel
Sluit je dagelijks twee monitoren aan op je laptop, dan is de Thunderbolt 4-garantie prettig: twee 4K-schermen op 60 Hz werken volgens de certificering altijd. Let bij een dock wel op hoeveel watt hij levert aan je laptop en hoeveel poorten je krijgt; de certificering regelt de basis, niet jouw indeling.
Hoge resolutie, maar check je gpu
Eén 4K- of 8K-scherm aansturen is gegarandeerd. Toch is je grafische kaart de schakel die bepaalt hoeveel hertz of resolutie er echt uitkomt. Thunderbolt 4 legt de lat, je gpu moet hem halen.
Laden, beeld en data via één kabel
Eén kabel tussen bureau en laptop die je computer laadt, jouw schermen aanstuurt en je opslag benadert: dat is precies wat de certificering afdwingt. Controleer alleen nog of jouw laptop de poort heeft en of de dock genoeg watt levert.
Zo controleer je of jouw poort of kabel echt Thunderbolt 4 is
Kijk in het specblad van het apparaat
Laptopmakers vermelden de Thunderbolt-versie in de specificaties. Staat er alleen 'Thunderbolt' zonder cijfer, zoek dan op de productpagina van de fabrikant of bij Intel naar de versie.
Let op het bliksem-logo
Bij poort en kabel hoort een bliksemsymbool. Thunderbolt 4-kabels dragen vaak een kleine '4' of 'Thunderbolt'-opdruk. Ontbreekt het logo, dan is Thunderbolt 4 hoogst onwaarschijnlijk.
Check Windows of macOS
Op Windows laat de Intel Thunderbolt-software of Apparaatbeheer de aangesloten Thunderbolt-controller zien. Op de Mac vind je op de Apple-productpagina welke Thunderbolt-versie jouw model ondersteunt.
Weeg de kabellengte mee
Koperen Thunderbolt 3-kabels haalden volle 40 Gbit/s vaak alleen tot een halve meter. Bij Thunderbolt 4 mogen passieve kabels tot twee meter volle snelheid halen; daarbuiten zijn actieve of optische kabels nodig. Controleer dus naast het logo ook de lengte.
Veelgestelde vragen over Thunderbolt 4
Is Thunderbolt 4 sneller dan Thunderbolt 3?
Nee. Beide standaarden hebben een maximum van 40 Gbit/s. De verbetering zit in hogere minimumeisen, zoals twee 4K-schermen, 32 Gbit/s voor randapparatuur en verplichte ondersteuning voor opladen.
Werkt mijn Thunderbolt 3-kabel of -dock op een Thunderbolt 4-poort?
Ja, Thunderbolt 4 is terugwaarts compatibel met Thunderbolt 3. Controleer alleen de kabellengte: oudere passieve kabels halen volle snelheid alleen over korte afstand.
Past een Thunderbolt 4-kabel in elke USB-C-poort?
Fysiek wel, want de stekker is USB-C. De werking is er alleen als de poort Thunderbolt of USB4 met het hele Thunderbolt-protocol ondersteunt; op gewone USB-C krijg je dan alleen USB-snelheid.
Is de naam Thunderbolt 4 of alleen Thunderbolt?
Kabels en poorten dragen vaak alleen het bliksemsymbool. De versie staat in de kleine lettertjes op verpakking of specblad. Voor certificering is het logo wél de garantie dat aan de eisen is getest.
Heb ik Thunderbolt 4 nodig voor één 4K-scherm?
Nee. Eén 4K-scherm kan Thunderbolt 3 of USB4 ook al aan. Thunderbolt 4 loont vooral als je twee 4K-schermen, hoge opslagsnelheid en laden door één kabel zeker wilt hebben.
Staat er op het specblad van een laptop, dock of kabel het woord Thunderbolt, dan weet je vaak nog niet waar je aan toe bent. Thunderbolt 3 uit 2015 en Thunderbolt 4 uit 2020 verschillen namelijk niet in snelheid. Het echte verschil zit in de minimumeisen, en die zijn bij Thunderbolt 4 flink omhoog gegaan.
In dit artikel lees je wat een Thunderbolt 4-poort, kabel of dock minimaal moet kunnen: 40 Gbit/s, twee 4K-schermen op 60 Hz en opladen van je laptop. Wil je eerst weten welke poort op je apparaat wat doet, begin dan bij onze uitleg over pc-aansluitingen.
We behandelen ook hoe je controleert of jouw poort of kabel echt aan Thunderbolt 4 voldoet, en voor welke gebruikers de certificering de moeite waard is.
